از تدریس تا ارزیابی؛ یک مسیر آموزشی منسجم چه تفاوتی ایجاد میکند؟
تدریس فقط به ارائه مطالب در کلاس محدود نمیشود. یادگیری زمانی کاملتر میشود که آموزش، تمرین، تکلیف و ارزیابی در کنار هم قرار بگیرند.
به همین دلیل، بسیاری از مدرسان به جای تمرکز فقط بر کلاس، به طراحی یک مسیر آموزشی منسجم توجه میکنند. در این مسیر، هر مرحله با مرحله بعدی ارتباط دارد و اطلاعات به دست آمده از هر بخش میتواند برای ادامه آموزش مورد استفاده قرار گیرد.
مسیر آموزشی منسجم چیست؟
مسیر آموزشی منسجم یعنی بخشهای مختلف آموزش از هم جدا نباشند.
در یک مسیر مشخص، مدرس ابتدا محتوای آموزشی را ارائه میکند. سپس دانشآموز فرصت تمرین دارد. بعد از آن، تکلیف یا آزمون میتواند میزان یادگیری را مشخص کند.
برای مثال، یک مسیر ساده میتواند این شکل را داشته باشد:
کلاس -> تمرین -> تکلیف -> آزمون -> بررسی نتیجه -> آموزش بعدی
این ارتباط باعث میشود ارزیابی فقط در پایان دوره انجام نشود. مدرس میتواند در طول مسیر نیز وضعیت یادگیری دانشآموزان را بررسی کند.
نقش کلاس در این مسیر چیست؟
کلاس نقطه شروع بسیاری از مسیرهای آموزشی است. در کلاس، مدرس مفاهیم جدید را توضیح میدهد و فرصت پرسش و پاسخ ایجاد میشود.
با این حال، ارائه محتوا به تنهایی برای یادگیری کافی نیست. دانشآموز باید بتواند مطالب را تمرین کند و میزان یادگیری خود را بسنجد.
کلاس میتواند به صورت حضوری یا مجازی برگزار شود. در کلاس مجازی نیز میتوان از امکاناتی مانند اشتراکگذاری صفحه، تخته، فایل، صدا و تصویر استفاده کرد.
در پلتفرمهایی مانند Quiz24، امکان برگزاری کلاس آنلاین با ابزارهایی مانند Adobe Connect، Skyroom و BigBlueButton وجود دارد.
تمرین؛ مرحلهای بین آموزش و ارزیابی
تمرین به دانشآموز کمک میکند مطالب کلاس را دوباره مرور کند.
در این مرحله، هدف فقط گرفتن نمره نیست. دانشآموز باید فرصت داشته باشد اشتباه کند و نقاط ضعف خود را بشناسد.
برای مثال، پس از تدریس یک مبحث ریاضی، میتوان چند سؤال مرتبط با همان مبحث در اختیار دانشآموز قرار داد. نتیجه این تمرین میتواند نشان دهد کدام بخش نیاز به توضیح بیشتری دارد.
تکلیف چه نقشی دارد؟
تکلیف میتواند ارتباط بین کلاس و مطالعه خارج از کلاس را حفظ کند.
مدرس میتواند برای تکلیف، سؤالهای تشریحی، تستی یا فایلهای مختلف را در اختیار دانشآموز قرار دهد. دانشآموز نیز پاسخ خود را ارسال میکند.
در این مرحله، امکان بررسی پاسخها اهمیت زیادی دارد. اگر مدرس بداند دانشآموز در کدام بخش مشکل دارد، میتواند آموزش بعدی را دقیقتر تنظیم کند.
پنل ارسال و دریافت تکالیف Quiz24 نیز برای همین بخش از فرآیند آموزشی کاربرد دارد. مدرس میتواند تکلیف را مشخص کند، مهلت ارسال تعیین کند و پاسخهای دانشآموزان را دریافت و بررسی کند.
آزمون فقط برای نمره دادن نیست
آزمون یکی از مهمترین بخشهای ارزیابی است. با این حال، نتیجه آزمون فقط یک عدد نیست.
نمره میتواند اطلاعات بیشتری در اختیار مدرس قرار دهد. برای مثال، مشخص شود کدام مباحث برای بیشتر دانشآموزان دشوار بودهاند.
به همین دلیل، بهتر است آزمون با محتوای تدریسشده ارتباط داشته باشد.
مدرس میتواند از آزمونهای کوتاه برای بررسی یک مبحث استفاده کند. آزمونهای جامع نیز میتوانند برای ارزیابی چند مبحث یا یک دوره آموزشی مورد استفاده قرار بگیرند.
Quiz24 امکان برگزاری آزمون آنلاین تستی و تشریحی را فراهم میکند. همچنین در صورت نیاز میتوان آزمون را به شکل حضوری و چاپی برگزار کرد.
بانک سؤال چه کمکی میکند؟
انتخاب سؤال مناسب یکی از چالشهای مهم در طراحی آزمون و تمرین است.
وجود یک بانک سؤال دستهبندیشده میتواند این کار را سادهتر کند. مدرس میتواند سؤالها را بر اساس درس، فصل و مبحث انتخاب کند.
در بانک سؤال Quiz24، سؤالهای تستی و تشریحی و همچنین درسنامه وجود دارد. سؤالها نیز بر اساس سطح دشواری دستهبندی شدهاند.
این ویژگی به مدرس کمک میکند برای مراحل مختلف آموزش، سؤال متناسب انتخاب کند.
بازخورد؛ حلقه اتصال آموزش و ارزیابی
آزمون زمانی ارزش بیشتری پیدا میکند که نتیجه آن بررسی شود.
اگر دانشآموز فقط نمره خود را ببیند، ممکن است نداند مشکل اصلی کجاست. اما بررسی پاسخها میتواند نقاط ضعف را مشخص کند.
مدرس نیز میتواند از این اطلاعات برای برنامهریزی جلسه بعد استفاده کند.
برای مثال، اگر بیشتر دانشآموزان در یک مبحث مشخص عملکرد ضعیفی داشته باشند، میتوان آن بخش را دوباره توضیح داد یا تمرین بیشتری برای آن در نظر گرفت.
در نتیجه، مسیر آموزش دوباره از ارزیابی به تدریس برمیگردد.
آزمون آنلاین یا حضوری؟
یک مسیر آموزشی منسجم الزاماً فقط آنلاین یا فقط حضوری نیست.
بسته به شرایط، میتوان از هر دو روش استفاده کرد.
برای مثال:
- کلاس به صورت مجازی برگزار شود.
- تمرینها به صورت آنلاین ارسال شوند.
- یک آزمون کوتاه آنلاین برگزار شود.
- آزمون جامع به صورت حضوری و چاپی انجام شود.
این ترکیب به مدرس اجازه میدهد روش ارزیابی را با هدف آموزشی خود هماهنگ کند.
Quiz24 نیز امکان برگزاری آزمون آنلاین و آزمون حضوری را در اختیار مدرسان قرار میدهد. بنابراین انتخاب روش میتواند بر اساس نوع درس، شرایط دانشآموزان و هدف آزمون انجام شود.
آیا همه مراحل باید در یک پلتفرم باشند؟
نه لزوماً.
مهمتر از استفاده از یک ابزار واحد، ارتباط منطقی بین مراحل آموزش است.
ممکن است مدرس کلاس را در یک بستر برگزار کند و آزمون را در بستری دیگر انجام دهد. نکته مهم این است که محتوای کلاس، تمرینها و آزمون از یک مسیر آموزشی مشترک پیروی کنند.
با این حال، استفاده از یک مجموعه ابزار هماهنگ میتواند مدیریت فرآیند را سادهتر کند.
یک نمونه ساده از مسیر آموزشی
فرض کنیم مدرس قرار است یک مبحث جدید را در چهار هفته آموزش دهد.
در هفته اول، محتوای اصلی در کلاس ارائه میشود. سپس چند تمرین برای مرور مطالب در اختیار دانشآموز قرار میگیرد.
در هفته دوم، تکلیف مرتبط با همان مبحث ارسال میشود. مدرس پاسخها را بررسی میکند و بخشهایی را که نیاز به توضیح بیشتری دارند مشخص میکند.
در هفته سوم، یک آزمون کوتاه برگزار میشود. نتیجه آزمون نشان میدهد کدام قسمتها هنوز نیاز به تمرین دارند.
در هفته چهارم، مدرس یک آزمون جامع برگزار میکند و نتیجه آن را با فعالیتهای قبلی مقایسه میکند.
در این مثال، آزمون از کلاس جدا نیست. هر مرحله اطلاعاتی برای مرحله بعد فراهم میکند.
تفاوت یک مسیر منسجم با آموزش پراکنده
در آموزش پراکنده، کلاس، تکلیف و آزمون ممکن است هرکدام هدف جداگانهای داشته باشند.
اما در یک مسیر منسجم، این بخشها به یکدیگر مرتبط هستند.
| آموزش پراکنده | مسیر آموزشی منسجم |
|---|---|
| کلاس جدا از ارزیابی | کلاس مرتبط با ارزیابی |
| تکلیف بدون ارتباط مشخص | تکلیف مرتبط با محتوای آموزش |
| آزمون فقط برای نمره | آزمون برای سنجش و بازخورد |
| نتیجه بدون استفاده بعدی | نتیجه برای برنامهریزی آموزش بعدی |
البته ایجاد چنین مسیری به ابزارهای پیچیده نیاز ندارد. حتی یک ساختار ساده نیز میتواند ارتباط بین آموزش، تمرین و ارزیابی را بهتر کند.
جمعبندی
یک مسیر آموزشی منسجم یعنی کلاس، تمرین، تکلیف و آزمون در کنار یکدیگر قرار بگیرند و هر مرحله با مرحله بعد ارتباط داشته باشد.
در چنین ساختاری، آزمون فقط پایان آموزش نیست. نتیجه آزمون میتواند به مدرس کمک کند نقاط ضعف را شناسایی کند و آموزش بعدی را بهتر تنظیم کند.
استفاده از کلاس مجازی، بانک سؤال، پنل تکالیف و آزمون آنلاین یا حضوری میتواند اجرای این مسیر را سادهتر کند. مهمتر از ابزار، طراحی منطقی فرآیند آموزش و ارزیابی است.
برای ارتباط با مشاوران مجموعه کوییز۲۴ با شماره ۰۲۱۹۱۰۳۵۰۸۶ داخلی ۲ تماس حاصل فرمایید.
دیدگاهتان را بنویسید