کلاس مجازی در شرایط جنگی؛ چگونه آموزش را در شرایط اضطراری ادامه دهیم؟
شرایط جنگی می‌تواند بسیاری از فعالیت‌های روزمره را برای مدتی مختل کند. آموزش نیز از این وضعیت جدا نیست. تعطیلی مدارس، محدودیت رفت‌وآمد یا جابه‌جایی خانواده‌ها ممکن است حضور دانش‌آموزان در کلاس را دشوار کند.
در چنین شرایطی، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مدیران آموزشی، حفظ ارتباط میان مدرس و دانش‌آموز است. کلاس مجازی در شرایط جنگی می‌تواند به ادامه این ارتباط کمک کند.
البته آموزش آنلاین در شرایط اضطراری فقط به برگزاری یک جلسه اینترنتی محدود نمی‌شود. مدرسه یا مؤسسه آموزشی باید بتواند کلاس، تمرین، آزمون و ارتباط با دانش‌آموز را در یک مسیر مشخص ادامه دهد.
چرا کلاس مجازی در شرایط جنگی اهمیت پیدا می‌کند؟
در شرایط عادی، حضور فیزیکی بخش مهمی از فرایند آموزش است. دانش‌آموز به مدرسه می‌رود، در کلاس شرکت می‌کند و با معلم و همکلاسی‌های خود ارتباط دارد.
اما شرایط اضطراری می‌تواند این روند را تغییر دهد.
ممکن است مدرسه برای مدتی تعطیل شود یا خانواده‌ها امکان حضور منظم در کلاس را نداشته باشند. در چنین وضعیتی، توقف کامل آموزش می‌تواند فاصله بیشتری میان دانش‌آموز و برنامه درسی ایجاد کند.
کلاس مجازی این امکان را فراهم می‌کند که آموزش، حتی در شرایط متفاوت، ارتباط خود را با دانش‌آموز حفظ کند.
این ارتباط شاید دقیقاً شبیه کلاس حضوری نباشد، اما می‌تواند به حفظ نظم آموزشی کمک کند.
مدیر آموزشی در شرایط بحران با چه مسئله‌ای روبه‌رو است؟
برای مدیر آموزشی، مسئله اصلی فقط انتخاب یک نرم‌افزار نیست.
مهم‌تر از آن، داشتن یک برنامه قابل اجراست.
مدیر باید بداند کلاس‌ها چگونه برگزار می‌شوند، دانش‌آموزان چگونه به محتوا دسترسی پیدا می‌کنند و اگر دانش‌آموزی نتوانست در جلسه حضور داشته باشد، چگونه مطالب را پیگیری خواهد کرد.
همچنین باید مشخص باشد که یادگیری چگونه ارزیابی می‌شود.
به همین دلیل، یک سیستم آموزش مجازی مناسب باید فراتر از برگزاری کلاس عمل کند.
کلاس، تمرین و ارزیابی باید تا حد امکان در یک مسیر قرار بگیرند.
آموزش نباید با تعطیلی مدرسه متوقف شود
تعطیلی مدرسه به معنی تعطیلی فرایند یادگیری نیست.
البته در شرایط جنگی، انتظار ادامه آموزش دقیقاً با همان کیفیت و برنامه روزهای عادی منطقی نیست. شرایط خانواده‌ها، دسترسی به اینترنت و وضعیت روحی دانش‌آموزان ممکن است متفاوت باشد.
به همین دلیل، انعطاف اهمیت زیادی پیدا می‌کند.
مدرس می‌تواند بخشی از آموزش را به شکل زنده برگزار کند و بخشی از محتوا را برای استفاده بعدی در اختیار دانش‌آموز قرار دهد.
ضبط جلسات نیز می‌تواند برای دانش‌آموزانی مفید باشد که به هر دلیل امکان حضور در کلاس را نداشته‌اند.
در چنین شرایطی، هدف اصلی حفظ مسیر آموزش است؛ نه اینکه همه چیز دقیقاً مانند گذشته اجرا شود.
انتخاب پلتفرم مناسب برای کلاس مجازی
پلتفرم آموزش آنلاین یکی از ابزارهای مهم در این فرایند است.
با این حال، مدیر آموزشی نباید فقط به تعداد امکانات یک پلتفرم توجه کند. سادگی استفاده، دسترسی دانش‌آموزان و امکانات مورد نیاز مدرس نیز اهمیت دارند.
برای مثال، بعضی مجموعه‌ها به یک محیط ساده با امکان ورود سریع نیاز دارند. برخی دیگر به ضبط کلاس، اشتراک صفحه، تخته مجازی و نظرسنجی اهمیت بیشتری می‌دهند.
در Quiz24 امکان برگزاری کلاس مجازی با BigBlueButton، Skyroom و Adobe Connect وجود دارد. هرکدام از این بسترها امکانات متفاوتی برای برگزاری کلاس آنلاین دارند.
BigBlueButton و Skyroom رابط فارسی دارند و بدون نیاز به نصب نرم‌افزار می‌توان از آن‌ها استفاده کرد. Adobe Connect نیز امکاناتی مانند اشتراک صفحه و ضبط جلسات را در اختیار مدرس قرار می‌دهد.
بنابراین انتخاب پلتفرم باید بر اساس شرایط واقعی مدرسه و دانش‌آموزان انجام شود.
دسترسی دانش‌آموزان را جدی بگیرید
یکی از مهم‌ترین موضوعات در آموزش اضطراری، دسترسی است.
ممکن است یک دانش‌آموز اینترنت مناسبی داشته باشد و دانش‌آموز دیگری با محدودیت بیشتری روبه‌رو باشد.
برخی خانواده‌ها نیز ممکن است در شرایط بحرانی امکان حضور منظم در کلاس آنلاین را نداشته باشند.
مدیر آموزشی باید این تفاوت‌ها را در برنامه‌ریزی خود در نظر بگیرد.
کلاس‌های ضبط‌شده، فایل‌های آموزشی و امکان دریافت دوباره محتوا می‌توانند انعطاف بیشتری ایجاد کنند.
در چنین شرایطی، هرچه مسیر دسترسی به آموزش ساده‌تر باشد، احتمال ادامه ارتباط دانش‌آموز با کلاس بیشتر خواهد بود.
کلاس مجازی بدون ارزیابی کامل نیست
یکی از چالش‌های آموزش آنلاین این است که مدرس ممکن است نداند دانش‌آموز تا چه اندازه مطالب را یاد گرفته است.
در کلاس حضوری، معلم از طریق پرسش‌های کلاسی، تکالیف و آزمون‌ها بازخورد دریافت می‌کند.
در کلاس مجازی نیز باید چنین ارتباطی حفظ شود.
یک آزمون کوتاه می‌تواند میزان یادگیری یک مبحث را مشخص کند. یک تکلیف ساده نیز می‌تواند نشان دهد دانش‌آموز تا چه اندازه توانسته مطالب را به کار ببرد.
بنابراین، آموزش مجازی بهتر است فقط به «برگزاری کلاس» محدود نشود.
کلاس باید با تمرین و ارزیابی همراه باشد.
نقش آزمون آنلاین در شرایط اضطراری
آزمون آنلاین می‌تواند در شرایطی که برگزاری آزمون حضوری دشوار است، ابزار مناسبی برای ارزیابی باشد.
مدیر یا مدرس می‌تواند آزمون را برای یک کلاس مشخص برگزار کند و نتیجه آن را در ادامه فرایند آموزشی مورد استفاده قرار دهد.
برای مثال، اگر بیشتر دانش‌آموزان در یک مبحث عملکرد ضعیفی داشته باشند، مدرس می‌تواند همان بخش را دوباره مرور کند.
در این نگاه، آزمون فقط وسیله‌ای برای ثبت نمره نیست.
آزمون می‌تواند به مدرس نشان دهد که کدام بخش از آموزش نیاز به توجه بیشتری دارد.
Quiz24 در کنار کلاس مجازی، امکان برگزاری آزمون‌های آنلاین تستی و تشریحی را نیز فراهم می‌کند. این موضوع می‌تواند به مدیر آموزشی کمک کند کلاس و ارزیابی را در یک مسیر هماهنگ‌تر قرار دهد.
تکلیف آموزشی؛ حلقه ارتباط کلاس و یادگیری
کلاس آنلاین زمانی اثر بیشتری دارد که دانش‌آموز فرصت تمرین نیز داشته باشد.
بعد از یک جلسه آموزشی، مدرس می‌تواند یک تکلیف مرتبط با موضوع همان جلسه تعیین کند.
تکلیف لازم نیست طولانی باشد.
گاهی چند سؤال هدفمند یا یک فعالیت کوتاه می‌تواند برای بررسی میزان درک دانش‌آموز کافی باشد.
در شرایط اضطراری، این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. دانش‌آموز ممکن است نتواند همیشه در کلاس زنده حضور داشته باشد. اما اگر امکان دریافت محتوا و ارسال تکلیف وجود داشته باشد، ارتباط او با فرایند یادگیری حفظ می‌شود.
پنل ارسال و دریافت تکالیف Quiz24 نیز می‌تواند برای همین بخش از فرایند آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.
ارتباط با خانواده‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند
در شرایط جنگی، خانواده‌ها نیز با شرایط متفاوتی روبه‌رو هستند.
ممکن است محل زندگی تغییر کند یا برنامه روزانه خانواده برای مدتی نامنظم شود.
در این وضعیت، اطلاع‌رسانی روشن اهمیت زیادی دارد.
خانواده باید بداند کلاس‌ها چه زمانی برگزار می‌شوند، محتوا از چه مسیری در دسترس است و در صورت غیبت دانش‌آموز، چه راهی برای پیگیری درس وجود دارد.
ارتباط منظم می‌تواند از سردرگمی دانش‌آموز و خانواده جلوگیری کند.
البته این ارتباط نباید باعث ایجاد فشار بیشتر شود. در شرایط بحرانی، انعطاف آموزشی اهمیت زیادی دارد.
آمادگی قبل از بحران، یک مزیت مهم است
مدیریت بحران از زمان وقوع بحران شروع نمی‌شود.
مجموعه‌ای که از قبل زیرساخت آموزش آنلاین خود را آماده کرده باشد، در شرایط اضطراری سریع‌تر می‌تواند آموزش را ادامه دهد.
اگر دبیران قبلاً با پلتفرم کلاس مجازی کار کرده باشند، دانش‌آموزان نیز محیط را بشناسند و روش برگزاری آزمون و ارسال تکلیف مشخص باشد، شروع آموزش آنلاین ساده‌تر خواهد بود.
حتی یک جلسه آزمایشی می‌تواند مشکلات احتمالی را قبل از نیاز واقعی مشخص کند.
به همین دلیل، آمادگی دیجیتال می‌تواند بخشی از برنامه مدیریت آموزشی مدارس و مؤسسات باشد.
آیا کلاس مجازی جایگزین مدرسه حضوری است؟
کلاس مجازی قرار نیست در همه شرایط جای مدرسه حضوری را بگیرد.
مدرسه فقط یک فضای آموزشی نیست. ارتباط اجتماعی، فعالیت‌های گروهی و تعامل مستقیم با معلم نیز بخشی از تجربه آموزشی هستند.
اما وقتی حضور فیزیکی امکان‌پذیر نیست، کلاس مجازی می‌تواند نقش مهمی در حفظ ارتباط آموزشی داشته باشد.
در واقع، بهتر است آموزش آنلاین را یک راهکار برای تداوم آموزش در شرایط اضطراری بدانیم.
هدف این نیست که تمام ویژگی‌های مدرسه حضوری به شکل آنلاین تکرار شود. هدف، جلوگیری از قطع کامل ارتباط آموزشی است.
یک سیستم آموزشی آماده بحران چه ویژگی‌هایی دارد؟
یک مجموعه آموزشی آماده، فقط یک پلتفرم کلاس مجازی ندارد.
مسیر آموزش باید مشخص باشد.
مدرس بتواند کلاس را برگزار کند. دانش‌آموز بتواند محتوای آموزشی را دریافت کند. تکلیف بتواند ارسال شود و آزمون نیز در زمان مناسب برگزار شود.
در کنار این موارد، مدیر آموزشی باید بتواند روند کلی آموزش را پیگیری کند.
چنین ساختاری باعث می‌شود آموزش در شرایط غیرعادی نیز چارچوب خود را تا حد امکان حفظ کند.
جمع‌بندی
شرایط جنگی می‌تواند آموزش را با چالش‌های جدی روبه‌رو کند. در چنین شرایطی، حفظ ارتباط میان مدرس و دانش‌آموز اهمیت زیادی دارد.
کلاس مجازی در شرایط جنگی می‌تواند یکی از ابزارهای مهم برای تداوم این ارتباط باشد.
با این حال، کلاس مجازی به تنهایی کافی نیست.
دسترسی مناسب، برنامه‌ریزی مدیر، آمادگی دبیران، ارتباط با خانواده‌ها، تکلیف و ارزیابی نیز باید در کنار کلاس قرار بگیرند.
برای مدیر آموزشی، هدف اصلی نباید فقط «آنلاین کردن کلاس» باشد. هدف باید ایجاد یک مسیر آموزشی باشد که در شرایط اضطراری نیز بتواند تا حد امکان ادامه پیدا کند.
مدرسه‌ای که برای چنین شرایطی از قبل آماده شده باشد، در زمان بحران فرصت بیشتری برای تمرکز بر مهم‌ترین موضوع خواهد داشت: حفظ ارتباط دانش‌آموز با آموزش و یادگیری.
جهت دریافت اطلاعات بیشتر و ارتباط با مشاوران مجموعه کوییز۲۴ با شماره 02191035086 داخلی ۲ تماس حاصل فرمایید.
دیدگاهتان را بنویسید